1İki cümlede ETS
Hap bilgi
~30 sn- 1Devlet toplam emisyona bir tavan (cap) koyar ve tavan kadar tahsisat yaratır.
- 21 tahsisat = 1 ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) salma hakkıdır.
- 3Tesis, yıl sonunda saldığı her ton için bir tahsisatı itfa etmek (teslim etmek) zorundadır.
- 4Fazlası olan satar, açığı olan alır — ticaret (trade) kısmı budur.
- 5Tavan her yıl düşer; tahsisat kıtlaşır, fiyat artar, azaltım yatırımı kârlı hâle gelir.
A N İ M A S Y O N
Cap and Trade — tavan düşerken ne oluyor?
Tavan (cap) · 100
62
A Tesisi
38
B Tesisi
100
Toplam
Yıl 1
100
milyon tahsisat yaratıldı
Toplam emisyon: 100
Tavanla tam denge — açık yok
Tavan her yıl düşüyor. A tesisi verimlilik yatırımıyla emisyonunu azaltıp satıcı konumuna geçerken, azaltım yapmayan B tesisi alıcı tarafta kalıyor.
, emisyon azaltımını emirle değil fiyatla yönetir. Devlet kimin ne kadar azaltacağını söylemez; sadece toplamı sabitler. Kimin azaltacağına piyasa karar verir — ve piyasa, azaltımı en ucuza yapabilen tarafı seçer. Aynı çevresel sonuç, daha düşük toplam maliyetle elde edilir.
2Türkiye nerede? — 2012'den bugüne
Y O L H A R İ T A S I
Türkiye'de ETS'e giden yol — noktalara tıklayın
2026 · Yönetmelik taslaklarıbulunduğumuz nokta
Üç yönetmelik taslağı kamuoyu görüşüne açıldı: ETS Yönetmeliği ve Karbon Kredilendirme & Denkleştirme Yönetmeliği (İklim Değişikliği Başkanlığı), ETS piyasasının işletilmesine ilişkin yönetmelik (EPDK). Piyasa bu yıl devreye alınamadı.
Piyasa henüz açılmadı. Yönetmelikler görüşe açık; devreye alma 2027 için planlanıyor. Bu modüldeki kurallar taslak mevzuata ve EPİAŞ'ın piyasa tasarımına dayanır, yayımlanan nihai mevzuatla değişebilir.
Piyasa henüz açılmadı
Bu eğitim, kurulmakta olan bir sistemi anlatıyor. 2 Temmuz 2025'te yürürlüğe girdi; üç yönetmelik taslağı kamuoyu görüşüne açıldı. Piyasanın 2026'da devreye alınması planlanıyordu, gerçekleşmedi. Açılış 2027 için planlanıyor.
Buradaki kurallar taslak mevzuata ve EPİAŞ'ın anlattığı piyasa tasarımına dayanır; nihai mevzuat yayımlandığında ayrıntılar değişebilir.
Görüşe açılan üç yönetmelik
- ETS Yönetmeliği — İklim Değişikliği Başkanlığı
- ETS piyasasının işletilmesine ilişkin yönetmelik — EPDK
- Karbon kredilendirme ve denkleştirme yönetmeliği — İklim Değişikliği Başkanlığı